Mendelssohn – Elijah

  • In 1829 dirigeerde de Duitse componist Felix Mendelssohn Bartholdy (1809-1847) voor een zeer enthousiast publiek de Matthäus-Passion van Bach. Het werd het begin van een Bach-renaissance.
  • De zeer actieve Mendelssohn componeerde zelf de oratoria Paulus en Elijah (Elias). De componist legde zijn hart en ziel in Elijah. Het zou zijn laatste grote werk worden. In 1846 ging Elijah in het Engelse Birmingham in première. Mendelssohn werd door het vele reizen, dirigeren, concerteren en lesgeven geplaagd door hevige hoofdpijnen. Toen zijn zus Fanny plotseling overleed, raakte hij totaal ontmoedigd om door te werken. Hij overleed op slechts achtendertigjarige leeftijd aan een beroerte.
  • Elijah leefde in de negende eeuw voor Christus en was net als Mozes, Jesaja en Jeremia een profeet. Zijn verhaal wordt vertelt in het eerste boek der Koningen van het Oude Testament. Elijah wordt afgeschilderd als bestrijder van de goddeloosheid. Hij trekt ten strijde tegen de goddeloze volgelingen van natuurgod Baal, die gewoonlijk natuurverschijnselen als de regen, wind, storm en bliksem aanbidden. Elijah verricht wonderen en doet zelfs de doden herleven. In de beeldende kunst komt hij veelvuldig voor. De schilder Rembrandt heeft Elijah eveneens als onderwerp gekozen. Elijahs tenhemelopneming (in een vurige wagen) komt voor op sarcofagen.
  • Mendelssohns werk is geschreven voor vier zang solisten (bas / bariton, tenor, alt, sopraan), groot symfonie orkest (met maar liefst 3 trombones en ophicleïde (19e eeuws koperen blaasinstrument met kleppen), orgel en uitgebreid koor. Er bestaat zowel een Duitstalige als Engelse uitvoering. Eerder, in 1836, schreef Mendelssohn het oratorium Paulus.
  • Indrukwekkende koren uit Elijah: Baal, erhöre uns; Siehe der Hüter Israels; Thanks to be God; He, watching over Israël. Drie prachtige aria’s: Höre Israel höre des Herrn Stimme; Es ist genug; Lord God of Abraham.
  • Orkest: Orchestre National de France
  • Dirigent: Daniele Gatti
  • Michael Nagy (bas-bariton)
  • Lucy Crowe (sopraan)
  • Christianne Stotijn (alt)
  • Rainer Trost (tenor)
  • Opname 27 juni 2014 op het Festival van Saint-Denis

Deel I

No.DescriptionIncipitTranslationText sourceVoices
 Introduction (1:55)So wahr der Herr, der Gott Israels lebetAs God the Lord of Israel liveth1 Kings 17:1Elijah
 Overture (2:58)    
1

Chorus

(6:28)

Hilf, Herr!Help, Lord!Jeremiah 8:20 & Lamentations 4:4SATB
2

Duet with choir

(10:05)

Herr, höre unser Gebet!Lord! bow thine ear to our prayer!2 Kings 19:16 & Lamentations 1:17S A SATB
3

Recitative

(12:10)

Zerreißet eure HerzenYe people, rend your heartsJoel 2:12-13Obadiah
4

Aria

(12:58)

 

So ihr mich von ganzem Herzen suchetIf with all your heartsDeuteronomy 4:29 & Job 23:3Obadiah
5ChorusAber der Herr sieht es nichtYet doth the Lord see it notExodus 20:5-6SATB
6RecitativeElias, gehe von hinnenElijah! get thee hence1 Kings 17:3-4Angel I
7Double quartetDenn er hat seinen Engeln befohlenFor he shall give his angelsPsalm 91:11-12Angels: SSAATTBB
RecitativeNun auch der Bach vertrocknet istNow Cherith’s brook is dried up1 Kings 17:71 Kings 17:9, & 1 Kings 17:14Angel I
8Recitative, aria and duetWas hast du mir getanWhat have I to do with thee?1 Kings 17:17-24Psalm 38:6, Psalm 86:15, Psalm 88:10 & Psalm 128:1Widow, Elijah
9ChorusWohl dem, der den Herrn fürchtetBlessed are the men who fear himPsalm 128:1, Psalm 112:1,4SATB
10Recitative with choirSo wahr der Herr Zebaoth lebetAs God the Lord of Sabaoth liveth1 Kings 18:151 Kings 18:17-19, & 1 Kings 18:23-25Elijah, Ahab, SATB
11ChorusBaal erhöre uns!Baal, we cry to thee; hear and answer us!1 Kings 18:26SSAATTBB
12Recitative with choirRufet lauter! Denn er ist ja Gott!Call him louder, for he is a god!1 Kings 18:27Elijah, SATB
13Recitative with choirRufet lauter! Er hört euch nicht.Call him louder! he heareth not!1 Kings 18:28Elijah, SATB
14AriaHerr, Gott Abrahams, Isaaks und IsraelsLord God of Abraham, Isaac and Israel!1 Kings 18:36-37Elijah, SATB
15QuartetWirf dein Anliegen auf den HerrnCast thy burden upon the LordPsalm 55:22, Psalm 16:8, Psalm 108:5, & Psalm 25:3S A T B
16Recitative with choirDer du deine Diener machst zu GeisternO thou, who makest thine angels spirits (The fire descends)1 Kings 18:38-40Elijah, SATB
17AriaIst nicht des Herrn Wort wie ein FeuerIs not his word like a fire?Jeremiah 23:29 & Psalm 7:11-12Elijah
18AriosoWeh ihnen, dass sie von mir weichen!Woe unto them who forsake him!Hosea 7:13A
19Recitative with choirHilf deinem Volk, du Mann Gottes!O man of God, help thy people!1 Kings 18:43-45Jeremiah 14:222 Chronicles 6:19Deuteronomy 28:23, & Psalm 28:1Obadiah, Elijah, SATB, Youth
20ChorusDank sei dir, GottThanks be to GodPsalm 93:3-4SATB

Deel II

No.DescriptionIncipitTranslationSourceVoices
21AriaHöre, IsraelHear ye, Israel!Deuteronomy 6:4Isaiah 41:10Isaiah 48:1,18Isaiah 49:7Isaiah 51:12-13, & Isaiah 53:1S
22ChorusFürchte dich nicht, spricht unser GottBe not afraid, saith God the LordIsaiah 41:10 & Psalm 91:7SATB
23Recitative with choirDer Herr hat dich erhobenThe Lord hath exalted thee1 Kings 14:71 Kings 14:91 Kings 14:15, & 1 Kings 16:30-33Elijah, Queen, SATB
24ChorusWehe ihm, er muss sterben!Woe to him, he shall perish1 Kings 19:21 Kings 21:7Jeremiah 26:9,11, & Ecclesiasticus 48:2-3SATB
25RecitativeDu Mann Gottes, laß meine RedeMan of God, now let my words2 Kings 1:13Jeremiah 5:3Jeremiah 26:11Psalm 59:3, 1 Kings 19:4Deuteronomy 31:6Exodus 12:32, & 1 Samuel 17:37Obadiah, Elijah
26AriaEs ist genug, so nimm nun, Herr, meine SeeleIt is enough, O Lord now take away my life1 Kings 19:41 Kings 19:10, & Job 7:16Elijah
27RecitativeSiehe, er schläftSee, now he sleepeth1 Kings 19:5 & Psalm 34:7Unnamed Tenor
28TrioHebe deine Augen auf zu den BergenLift thine eyesPsalm 121:1, 3Angels: S S A
29ChorusSiehe, der Hüter Israels schläft noch schlummert nichtHe, watching over Israel, slumbers notPsalm 121:4 & Psalm 138:7SATB
30RecitativeStehe auf, Elias, denn du hast einen großen Weg vor dirArise, Elijah, for thou hast a long journey1 Kings 19:7-8Isaiah 49:4, & Isaiah 64:1-2Angel I, Elijah
31AriaSei stille dem HerrnO rest in the LordPsalm 37:1,7Angel I: Alto
32ChorusWer bis an das Ende beharrt, der wird selig.He that shall endure to the end, shall be saved.Matthew 10:22 Matthew 24:13SATB
33RecitativeHerr, es wird Nacht um michNight falleth round me, O Lord!1 Kings 19:11-25 & 1 Kings 19:11Elijah, Angel II
34ChorusDer Herr ging vorüberBehold! God the Lord passeth by!1 Kings 19:11-12SATB
35Quartet with choirSeraphim standen über ihm; Heilig ist Gott der HerrAbove him stood the Seraphim; Holy is God the LordIsaiah 6:2-3A; S S A A SATB
36Choir and recitativeGehe wiederum hinab! Ich gehe hinabGo, return upon thy way! I go on my way1 Kings 19:15-18Psalm 71:16, Psalm 16:2,9SSATTBB, Elijah
37AriosoJa, es sollen wohl die Berge weichenFor the mountains shall departIsaiah 54:10Elijah
38ChorusUnd der Prophet Elias brach hervorThen did Elijah the prophet break forth2 Kings 2:12 Kings 2:11Ecclesiasticus 48:1, & Ecclesiasticus 48:6-7SATB
39AriaDann werden die Gerechten leuchtenThen shall the righteous shine forthMatthew 13:43 Matthew 8:43 & Isaiah 51:11T
40RecitativeDarum ward gesendet der Prophet EliasBehold, God hath sent ElijahMalachi 4:5-6S
41ChorusAber einer erwacht von MitternachtBut the Lord, from the north hath raised oneIsaiah 41:25Isaiah 42:1Isaiah 11:2Isaiah 41:25Isaiah 42:1, & Isaiah 11:2SSAATTBB
42ChorusAlsdann wird euer Licht hervorbrechenAnd then shall your light break forthIsaiah 58:8 Isaiah 63:8SATB
Herr, unser HerrscherLord, our CreatorPsalm 8:1SATB